Samsung Electronics’te aylardır devam eden ücret ve prim anlaşmazlığı artık geri dönüşü olmayan bir aşamaya geçmiş gibi görünüyor. Şirket bünyesinde çalışan yaklaşık 48 bin işçinin perşembe günü greve başlaması bekleniyor. Grevin yalnızca Samsung’u değil Güney Kore ekonomisini ve küresel yarı iletken sektörünü de etkileyeceği değerlendiriliyor.Taraflar arasında yürütülen görüşmelerde anlaşma sağlanamaması üzerine sendika 18 gün sürecek grev kararını korurken müzakerelerin tamamen sona ermediği belirtildi. Çarşamba günü ilerleyen saatlerde görüşmelerin Güney Kore Çalışma Bakanı Kim Young-hoon’un arabuluculuğunda yeniden başladığı açıklandı.
Sendika taviz verdiklerini söyledi
Samsung işçi sendikasının lideri Choi Seung-ho, düzenlediği basın toplantısında kendilerine sunulan son teklifin sendika tarafından kabul edildiğini ancak yönetimin halen temel bir konuda geri adım atmadığını söyledi.
Choi, kamuoyundan özür dileyerek anlaşma çıkmamasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Sendika lideri, grev sürecinde dahi müzakereleri sürdürmeye hazır olduklarını vurguladı.
Grevin başlaması halinde iş bırakacak çalışanların sayısı Samsung’un Güney Kore’deki toplam iş gücünün yaklaşık yüzde 38’ine karşılık geliyor.
Samsung’a göre talepler ilkelere aykırı
Samsung ise yaptığı açıklamada sendikanın taleplerini “kabul edilemez” olarak nitelendirdi. Şirket, zarar eden birimlere yönelik prim taleplerinin şirket yönetiminin temel prensiplerini zedeleyeceğini savundu.
Taraflar arasındaki en büyük anlaşmazlık noktası, performans primlerinin şirketin farklı yarı iletken bölümleri arasında nasıl dağıtılacağı olarak öne çıkıyor. Özellikle yüksek kârlılık sağlayan bellek çipi operasyonları ile zarar eden mantık çipi birimleri arasındaki prim paylaşımı uzun süredir tartışma konusu.
Sendika, mevcut durumda yıllık maaşın yüzde 50’si ile sınırlandırılan bonus tavanının kaldırılmasını istiyor. Ayrıca yıllık faaliyet kârının yüzde 15’inin çalışan primlerine ayrılması ve bu uygulamanın yalnızca bir yıllık geçici düzenleme olmaktan çıkarılıp kalıcı hale getirilmesi talep ediliyor.
Acil tahkim seçeneği masada
Grev kararının ardından gözler Güney Kore hükümetine çevrildi. Yetkililer daha önce, ekonomiye ciddi zarar verme ihtimali oluşması durumunda “acil tahkim” mekanizmasının devreye alınabileceğini açıklamıştı.
Nadiren kullanılan bu yöntem uygulanırsa grev 30 gün boyunca askıya alınabilecek ve hükümet gözetiminde yeni müzakereler yürütülecek. Ancak Güney Koreli bir hükümet yetkilisi, mevcut aşamada acil tahkim konuşmanın erken olduğunu ve diyalog için halen zamanın olduğunu ifade etti.İşçi sendikalarına yakın bir çizgide olduğu düşünülen Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung da tartışmalara dahil oldu. Lee, bir sendikanın şirket faaliyet kârından vergi öncesinde pay talep etmesini eleştirerek bunun “sınırı aşmak” anlamına geldiğini söyledi.
Samsung çalışanlarının en büyük rahatsızlıklarından biri ise rakip şirket SK Hynix ile oluşan maaş ve prim farkı. Özellikle Nvidia’nın yapay zeka hızlandırıcılarında kullanılan yüksek bant genişlikli bellek (HBM) alanında öne çıkan SK Hynix’in çalışanlarına çok daha yüksek primler ödediği belirtiliyor. Öyle ki SK Hynix çalışanları gelecek yıla milyoner olarak başlayabilir.
Etkisi dünya genelinde hissedilebilir
Samsung, dünyanın en büyük bellek çipi üreticisi konumunda bulunuyor. Şirket aynı zamanda Güney Kore ihracatının yaklaşık dörtte birini tek başına gerçekleştiriyor. Bu nedenle üretimde yaşanabilecek bir aksamanın yalnızca yerel ekonomiyle sınırlı kalmayacağı değerlendiriliyor.Yapay zeka odaklı talep artışı nedeniyle küresel yarı iletken sektöründe zaten ciddi arz baskısı yaşanırken olası üretim kesintilerinin çip fiyatlarını daha da yukarı taşıyabileceği belirtiliyor.
Güney Kore’nin bu yıl yüzde 2 oranında büyümesi bekleniyor. Yapılan değerlendirmelere göre ise grev, en kötü senaryoda yarım puanlık büyümeyi silebilir.
Öte yandan Samsung’un başvurusu üzerine mahkeme, bazı üretim tesislerinde kritik personelin görev başında kalmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı aldı. Samsung yönetimi, bu doğrultuda 7 bin 87 çalışanın üretim tesislerinde görev yapmaya devam etmesi gerektiğini sendikaya bildirdi.
